خانه دکتری » اخبار دکتری وزارت علوم » معرفی دوره دکتری / منابع آزمون
طول دوره دکتری در ایران 3 تا 5 سال است ولی در کشورهای مختلف از این نظر تفاوت وجود دارد. دوره دکتری در انگلستان پژوهش‌محور است و می توان آن را به شکل نیمه وقت یا تمام وقت گذراند. مدت زمان دوره دکتری تمام وقت سه تا چهار سال و دوره دکتری نیمه وقت شش تا هفت سال طول می کشد.

طول دوره دکتری برای دانشجویان امریکایی در دانشگاه های آمریکا غالبا تا 3 سال طول می کشد و برای دانشجویان بین المللی از سایر کشورها که در حال تحصیل در کشور آمریکا هستند ممکن است تا 6 سال نیز طول بکشد. بر همین اساس طول دوره دکترا در کشورهای فرانسه و دانمارک 3 سال است، در صورتی که این مدت زمان در کشورهای ترکیه و نروژ بیشتر از سه سال و در حدود چهار سال طول می کشد.

بالاترین درجه علمی و دانشگاهی در ایران و جهان مدرک دکتری است که نیازمند تحصیل و پژوهش پس از اتمام دوره کارشناسی ارشد و دکترای حرفه ای و انجام رساله دوره دکتری است که در گروه های علوم انسانی، علوم پایه، فنی و مهندسی، کشاورزی، هنر و زبان، پزشکی و دامپزشکی وجود دارد.

مدرک دکتری در ایران، معادل مدرک PhD یا دکتری تخصصی در دانشگاه های اروپا و آمریکا است که بالاترین مدرک دانشگاهی در جهان است و برای اخذ این مدرک داشتن مدرک کارشناسی ارشد الزامی است. دوره های پس از دکترا تخصصی که فوق دکترا نامیده می شود، فقط تجربه کاری به شمار می رود و مدرک دانشگاهی محسوب نمی گردد

دوره دکتری تخصصی به دو شکل برگزار می‌شود:

1- دکتری آموزشی – پژوهشی

2- دکتری پژوهش‌محور

دکتری آموزشی-پژوهشی (دوره‌ای که بیشترین رقابت برای آن صورت می‌گیرد)، دوره‌ای است که محتوای برنامه آن مشتمل بر واحدهای درسی و گذراندن پایان‌نامه است.

دکتری پژوهش‌محور، دوره‌ای با محوریت پژوهش است که دستاورد آن منجر به ارائه فناوری جدید، ارائه نظریه و ایده جدید، تولید دانش فنی و ثبت اختراع و … می‌شود و مشتمل بر اخذ واحدهای درسی محدود و الزام به ارائه پایان‌نامه است.

تفاوت دوره‌های دکتری آموزش‌محور و پژوهش‌محور
بر اساس آیین‌نامه آموزشی مقطع دکتری تخصصی، تعداد واحدهای درسی دوره دکتری آموزشی – پژوهشی 36 واحد است که از این تعداد، 12 تا 18 واحد آموزشی و 18 تا 24 واحد پژوهشی است و دانشجو باید در هر نیم‌سال تحصیلی حداقل 6 و حداکثر 10 واحدِ درسی انتخاب کند.

البته در شیوه‎نامه مقطع دکتری تخصصی دانشگاه آزاد 15 تا 18 واحد درسی و 18 تا 21 واحد پژوهشی درنظر گرفته شده است.

در دوره‌ دکتری پژوهش‌محور تنها 3 تا 8 واحد درسی ارائه می‌شود و 28 تا 33 واحد به رساله اختصاص دارد. در این دوره نیز، مجموع واحدهای اصلی و پایان‌نامه 36 واحد است.

دوره
تعداد واحد درسی
تعداد واحد رساله
مجموع تعداد واحد
آموزشی- پژوهشی
12 تا 18
18 تا 24
36
پژوهش محور
3 تا 8
28 تا 33
36

کلاسهای دکترا چند روز در هفته
براساس مصوبه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در مورخه 1384/01/27 دانشکده‌ها موظفند برنامه ارائه دروس 3 و 4 واحدی را حداقل در 2 نوبت و در دو روز هفته برای دوره دکتری تنظیم نمایند .البته بسته به برنامه ریزی دانشگاه های مختلف تعداد روزهای هفته نیز متفاوت است.

دوره‌های دکتری رایگان و شهریه‌پرداز

در حال حاضر در کشور ما تحصیل در دوره دکتری به دو شکل رایگان و شهریه‌پرداز برگزار میگردد.

پذیرش در مقطع دکتری دانشگاه‌های سراسری به سه صورت روزانه، شبانه و یا پردیس دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد. معمولاً اساتید هر سه دوره و نیز دروسی که دانشجویان پشت سر می‌گذارند یکسان و تنها تفاوت دوره روزانه با شبانه و پردیس در پرداخت شهریه می باشد.

دوره دکتری روزانه بدون پرداخت شهریه است. فارغ‌التحصیلان دوره دکتری روزانه متعهد هستند که معادل مدت زمان تحصیل در کشور خدمت کنند. پذیرش در این دوره از طریق آزمون صورت می‌گیرد، اما دانشگاه‌ها مجاز به پذیرش بدون آزمون از طریق آیین‌نامه دکتری استعداد درخشان نیز هستند.

دانشگاه‌هایی که دارای پذیرش در یک رشته در دوره روزانه هستند، می‌توانند نسبت به پذیرش دانشجو در دوره شبانه (نوبت دوم) نیز اقدام کنند. تحصیل در این دوره مستلزم پرداخت شهریه است.

یکی دیگر از دوره‌های دکتری تخصصی داخل کشور، پردیس خودگردان دانشگاه‌هاست که تحصیل در آن، مستلزم پرداخت شهریه است. در ابتدا پذیرش در پردیس‌ها به صورت مستقل و از طریق آزمون اختصاصی صورت می‌گرفت، اما از سال‌ 94 بنا بر تصمیم وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پذیرش پردیس‌های دانشگاهی نیز از طریق آزمون دکتری صورت می‌گیرد. البته پذیرش دانشجو در پردیس بین‌الملل دانشگاه‌ها همچنان خارج از آزمون سراسری نیز انجام می‎شود.

علاوه بر این، دانشگاه‌های پیام نور و دانشگاه‌های غیرانتفاعی نیز در دوره دکتری دارای پذیرش هستند که تحصیل در این دانشگاه‌ها نیز با پرداخت شهریه صورت می‌گیرد.

دانشگاه آزاد اسلامی نیز هر ساله اقدام به پذیرش دانشجوی دکتری می‌نماید که از سال 96، آزمون دکتری دانشگاه آزاد به صورت یکپارچه با آزمون دکتری سراسری و از طریق سازمان سنجش برگزار می‌شود. همچنین دانشگاه آزاد اسلامی هر ساله نسبت به پذیرش بدون کنکور داوطلبان استعدادهای درخشان در مقطع دکتری نیز اقدام می‌کند.

شهریه دوره دکتری

شهریه دکتری شبانه (نوبت دوم)
پذیرش دکتری شبانه در بسیاری از رشته‌محل‌هایی که در دوره روزانه دارای پذیرش در مقطع دکتری هستند، صورت می‌گیرد. تنها تفاوت تحصیل دانشجویان دوره دکتری شبانه با دانشجویان دوره روزانه در پرداخت شهریه است.

تحصیل در دوره دکتری شبانه مستلزم پرداخت هزینه‌های شهریه ثابت، شهریه متغیر واحدهای درسی، شهریه امتحان جامع و نیز شهریه رسال دکتری است.

شهریه دکتری شبانه دانشگاه‌های مختلف مقدار ثابتی ندارد. 

شهریه دکتری پردیس خودگردان
پردیس خودگردان دانشگاه‌ها یک دوره تحصیلی است که در ازای پرداخت شهریه در مقاطع مختلف تحصیلی ازجمله دوره دکتری دانشجو می‌پذیرد.

دانشجویان دکتری پردیس معمولاً با شرایط یکسانی نسبت به دانشجویان دوره‌های روزانه و شبانه تحصیل می‌کنند و تفاوت اصلی در میزان پرداخت شهریه است که در برخی دانشگاه‌ها نسبت به دوره شبانه بیشتر است.

البته در برخی دانشگاه‌ها محل تحصیل دانشجویان دکتری پردیس نیز متفاوت است و کلاس‌های دانشجویان دکتری پردیس‌های بین‌الملل نیز که در محل مربوطه برگزار می‌شود.

شهریه تحصیلی دوره دکتری پردیس دانشگاه‎های مختلف متفاوت است، چرا که شهریه دکتری پردیس بر اساس مصوبه هیأت امنای دانشگاه‌ها اخذ می‌شود.

شهریه دکتری غیرانتفاعی، دکتری پیام نور و دکتری دانشگاه آزاد نیز با توجه به دانشگاه انتخاب شده متفاوت می باشد.


طول دوره دکتری

طول دوره دکتری تخصصی آموزشی-پژوهشی:
مدت تحصیل در دوره دکتری تخصصی آموزشی-پژوهشی حداقل شش نیم‌سال تحصیلی و حداکثر هشت نیم‌سال تحصیلی است. در صورتی که دانشجوی این دوره در مدت مقرر دانش‌آموخته نشود، مؤسسه می‌تواند به پیشنهاد استاد راهنما مدت تحصیل را تا دو نیم‌سال دیگر افزایش دهد.

مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری پژوهشی حداقل 3 سال و حداکثر 4 سال است که حداکثر یک نیم‌سال قابل افزایش است.

تعداد واحد دوره دکتری آموزشی-پژوهشی، بر اساس آیین‌نامه آموزشی مقطع دکتری تخصصی، تعداد واحدهای درسی دوره دکتری ۳۶ واحد است که از این تعداد، ۱۲ تا ۱۸ واحد آموزشی و ۱۸ تا ۲۴ واحد پژوهشی است و دانشجو باید در هر نیم‌سال تحصیلی حداقل ۶ و حداکثر ۱۰ واحدِ درسی انتخاب کند.

طول دوره دکتری پژوهش‌محور:
دکتری پژوهش‌محور، دوره‌ای با محوریت پژوهش است که دستاورد آن منجر به ارائه فناوری جدید، ارائه نظریه و ایده جدید، تولید دانش فنی و ثبت اختراع و … می‌شود و مشتمل بر اخذ واحدهای درسی محدود و الزام به ارائه پایان‌نامه است.در دوره‌ دکتری پژوهش‌محور تنها 3 تا 8 واحد درسی ارائه می‌شود و 28 تا 33 واحد به رساله اختصاص دارد. در این دوره نیز، مجموع واحدهای اصلی و پایان‌نامه 36 واحد است. حداقل نمره قبولی در این دوره همانند دوره آموزشی-پژوهشی است.

مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری پژوهشی حداقل 3 سال و حداکثر 4 سال است که حداکثر یک نیم‌سال قابل افزایش است. میزان واحدهای اصلی در این دوره، بسیار کمتر از دوره آموزشی-پژوهشی و محوریت با پایان‌نامه است.


طول دوره دکتری دانشگاه آزاد:
حد اکثر مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری دانشگاه آزاد اسلامی 9 نیمسال است. چنانچه دانشجو در این مدت نتواند رساله خود را تکمیل و از آن دفاع نماید، از ادامه تحصیل در رشته محروم می شود.

تعداد واحد دوره دکتری دانشگاه آزاد، در شیوه‎نامه مقطع دکتری تخصصی دانشگاه آزاد ۱۵ تا ۱۸ واحد درسی و ۱۸ تا ۲۱ واحد پژوهشی درنظر گرفته شده است.

همچنین مطابق شیوه‎نامه دوره دکتری دانشگاه آزاد، جهت ارتقای سطح آموزشی دانشجویان دوره دکتری، گذراندن دروس جبرانی به تعداد ۴ تا ۱۰ واحد درسی در نیم‌سال اول تحصیل یا حداکثر نیم‌سال دوم تحصیل الزامی می‎باشد.

2 واحد درس روش تحقیق، مقاله و رساله‎نویسی پیشرفته و 2 واحد درس زبان تخصصی پیشرفته، دروس جبرانی مشترک برای تمامی پذیرفته‎شدگان باآزمون و بدون آزمون دوره دکتری تخصصی این دانشگاه هستند.

در کل طول دوره دکتری بستگی به این دارد که شما دانشجوی کدام دوره باشید.

درس‌های پیش نیاز دوره دکتری
دروس جبرانی مشترکی که باید تمامی پذیرفته شدگان با آزمون و بدون آزمون دوره دکتری تخصصی بگذرانند عبارتند از:

* درس روش تحقیق، مقاله و رساله نویسی پیشرفته به ارزش ۲ واحد (نظری)
* درس زبان تخصصی پیشرفته به ارزش ۲ واحد (نظری)

کارنامه آزمون دکتری
معمولاً یک تا دو ماه بعد از برگزاری آزمون کتبی، کارنامه نمرات آزمون منتشر می‌شود. این کارنامه از طریق سایت سازمان سنجش آموزش کشور در اختیار داوطلبان قرار می‌گیرد. از سال 96 با ادغام آزمون دکتری دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه‎های سراسری، کارنامه اولیه منتشره از سوی سازمان سنجش حاوی نتیجه آزمون جهت انتخاب رشته دانشگاه آزاد نیز می‎باشد.
داوطلبان می‌توانند با توجه به نمره‌تراز و رتبه کسب‌شده که در کارنامه دکتری اعلام شده است، نسبت به انتخاب رشته اقدام نمایند.

مصاحبه آزمون دکتری
پس از انجام انتخاب رشته از سوی داوطلبان، نتایج دعوت به مصاحبه دکتری اعلام خواهد شد. در سال 99 روند دعوت به مصاحبه دکتری سراسری به نحوی بود که محدودیتی برای تعداد داوطلبان راه‌یافته به مصاحبه هر دانشگاه‌ و نیز تعداد رشته‌محل‌هایی که هر داوطلب می‎توانست در مصاحبه حضور یابد، وجود نداشت و داوطلبان با کسب حدنصاب نمره‎تراز مدنظر همه دانشگاه‌هایی که در انتخاب رشته خود لحاظ کرده بودند، مجاز به حضور در مصاحبه آن‌ها شناخته ‎شدند.


منابع آزمون دکتری
تا قبل از سال 96 که کنکور دکتری دانشگاه های سراسری و آزاد به صورت جداگانه ثبت نام و برگزار می شد ، منابع آن ها نیز متفاوت بود اما از آن به دلیل ادغام آزمون دانشگاه های سراسری و آزاد ، فقط یک دفترچه ثبت نام آزمون دکتری منتشر می شود و در نتیجه داوطلبان آزمون دکتری و آزمون دکتری دانشگاه آزاد باید در یک آزمون مشترک با یکدیگر شرکت کنند . از آنجایی که سوالات به صورت یکپارچه و توسط سازمان سنجش طراحی می شود پس باید منابع یکسان را مطالعه کنند .

برای شناخت منابع بهترین اولا، سوالات آزمون دکتری سال‌های گذشته را بررسی کنید و بهترین منابع را شناسایی نمایید. و بعد، از افرادی که در سال‌های گذشته رتبه‌های برتر را کسب کرده‌اند سوال کنید.

در این آزمون ضرایب دروس عمومی مانند استعداد تحصیلی و زبان انگلیسی 1 و ضرایب دروس اختصاصی در سطح کارشناسی و کارشناسی ارشد 4 می باشد.


به اشتراک بگذارید:
برای دریافت اخبار جدید و اطلاع از دوره های آموزشی در خبرنامه سایت عضو شده و با مراجعه به ایمیل، عضویت خود را تکمیل کنید. آموزش عضویت

نظر دهید :

نام شما :*
ایمیل شما :
نظر شما :
کد را وارد کنید : *
عکس خوانده نمی‌شود


پاسخگو هستیم
گفتگوی آنلاین

برای شروع مکالمه بر روی یک گزینه کلیک کنید

لطفا برای شروع گفتگو فقط پیام متنی ارسال کنید.